تولید ۱۲ هزار نهال با مشارکت مردم؛ الگویی برای توسعه فضای سبز متناسب با اقلیم قشم
به گزارش خبرنگار تابناک در استان هرمزگان، توسعه فضای سبز در مناطق گرم و کم‌آب، زمانی می‌تواند به نتیجه‌ای پایدار برسد که با شرایط اقلیمی و ظرفیت‌های طبیعی همان منطقه متناسب باشد. در جزیره قشم نیز اجرای طرح تولید نهال با مشارکت جوامع محلی، تلاشی برای پیوند دادن حفاظت از محیط زیست، توسعه فضای سبز و توانمندسازی روستاها و مدیریت شهری به شمار می‌رود.
در همین راستا، سید محمدهاشم داخته، مدیر محیط زیست سازمان منطقه آزاد قشم، در گفت‌وگو با خبرنگار تابناک در هرمزگان، با تشریح جزئیات این طرح اظهار کرد: این برنامه با هدف استفاده از ظرفیت جوامع محلی برای تولید نهال‌های موردنیاز طرح‌های توسعه فضای سبز و با اولویت گونه‌های بومی و سازگار با اقلیم جزیره، حدود چهار ماه پیش آغاز شده است.
تابناک: ایده اصلی اجرای طرح تولید نهال با مشارکت جوامع محلی در قشم چه بود و این برنامه چه هدفی را دنبال می‌کند؟
داخته: یکی از موضوعات مهم در توسعه فضای سبز قشم، توجه به شرایط اقلیمی و محیطی جزیره و انتخاب گونه‌های گیاهی متناسب با این شرایط است. در کنار این موضوع، ظرفیت‌های ارزشمندی در روستاها و مجموعه مدیریت شهری وجود دارد که می‌توان از آن‌ها برای تولید نهال و توسعه پوشش گیاهی استفاده کرد.
بر همین اساس، تلاش کردیم بخشی از فرایند تأمین نهال را از تولید در خارج از جزیره به سمت تولید در داخل قشم هدایت کنیم و زمینه مشارکت مستقیم جوامع محلی را فراهم آوریم. هدف ما این است که روستاها و مدیریت شهری در تولید نهال‌هایی که در محیط پیرامون خود مورد استفاده قرار می‌گیرند، نقش مؤثری داشته باشند.
تابناک: این طرح تاکنون در چه مناطقی اجرا شده و چه ظرفیتی برای تولید نهال ایجاد کرده است؟
داخته: در نخستین مرحله، سهیلی، کورزین و سوزا به‌عنوان محل‌های اجرای طرح انتخاب شدند. در این برنامه، دهیاری و شورای اسلامی روستاهای سهیلی و کورزین و شهرداری سوزا مشارکت دارند.
بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، ظرفیت تولید ۱۰ هزار نهال در سهیلی، یک هزار نهال در کورزین و یک هزار نهال در سوزا ایجاد شده است؛ بنابراین، مجموع ظرفیت پیش‌بینی‌شده برای این سه منطقه به ۱۲ هزار نهال می‌رسد.
این ظرفیت، نقطه شروعی برای توسعه تولید نهال در داخل جزیره است و می‌تواند با کسب تجربه و تقویت همکاری میان دستگاه‌های مسئول و جوامع محلی، در آینده گسترش یابد.
تابناک: در انتخاب گونه‌های گیاهی چه معیارهایی مدنظر قرار گرفته است؟
داخته: مهمترین معیار، سازگاری گونه‌ها با شرایط اقلیمی و محیطی قشم است. نمی‌توان الگوهای توسعه فضای سبز را بدون توجه به ویژگی‌های طبیعی جزیره به کار گرفت؛ زیرا انتخاب نامتناسب گونه‌های گیاهی می‌تواند ماندگاری فضای سبز را با چالش مواجه کند.
در این طرح، شناسایی درختان مادری مناسب و جمع‌آوری و آماده‌سازی بذر، نخستین مرحله کار بود. بذر گونه‌هایی از جمله کهور ایرانی، کنار و گونه‌هایی از آکاسیا برای تولید نهال مورد استفاده قرار گرفت.
استفاده از گونه‌های سازگار، علاوه بر کمک به افزایش ماندگاری فضای سبز، می‌تواند در حفظ هویت پوشش گیاهی منطقه و توجه بیشتر به ویژگی‌های طبیعی جزیره نیز مؤثر باشد.
تابناک: سازمان منطقه آزاد قشم و مجموعه‌های محلی چه نقشی در اجرای این برنامه داشته‌اند؟
داخته: اجرای این برنامه بر پایه همکاری میان بخش‌های مختلف و مشارکت مستقیم جوامع محلی شکل گرفته است. محل‌های تولید با مشارکت جوامع محلی آماده‌سازی شده و سازمان منطقه آزاد قشم نیز برای آغاز فرایند تولید، گلدان و بخشی از ملزومات اولیه را تأمین کرده است.
همچنین معاونت‌های فنی و زیربنایی و فرهنگی، اجتماعی و گردشگری و مدیریت‌های محیط زیست، امور شهری، میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و ژئوپارک جهانی قشم در اجرای این برنامه همکاری دارند.
به اعتقاد ما، هرچه نقش جوامع محلی در چنین طرح‌هایی پررنگ‌تر باشد، امکان ایجاد ظرفیت‌های پایدارتر برای تولید نهال و توسعه فضای سبز نیز افزایش پیدا می‌کند.
تابناک: پس از آغاز کاشت بذرها، وضعیت رشد نهال‌ها چگونه بوده است؟
داخته: حدود سه ماه پس از کاشت بذرها، روند رشد نهال‌ها رضایت‌بخش بوده و ارتفاع برخی از آن‌ها به بیش از ۵۰ سانتی‌متر رسیده است.
البته صرف کاشت بذر و سبز شدن نهال برای موفقیت یک طرح کافی نیست؛ نگهداری مناسب و پایش مستمر نیز اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، کارشناسان محیط زیست به‌طور میانگین سه بار در هفته از محل‌های تولید و گلخانه‌ها بازدید می‌کنند و وضعیت رشد، رطوبت، بستر کشت و شرایط نگهداری نهال‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهند.
در این بازدیدها، توصیه‌های لازم برای بهبود شرایط رشد و مراقبت از نهال‌ها به مجریان طرح ارائه می‌شود تا فرایند تولید با کیفیت مناسب ادامه یابد.
تابناک: با توجه به محدودیت‌های اقلیمی جزیره، تولید نهال در داخل قشم چه مزیتی برای برنامه‌های توسعه فضای سبز دارد؟
داخته: توجه به اقلیم، یکی از اصول اساسی توسعه پایدار فضای سبز است. گونه‌های گیاهی باید با شرایط طبیعی منطقه سازگار باشند تا امکان استقرار و ماندگاری آن‌ها افزایش یابد.
از سوی دیگر، تولید نهال در داخل جزیره این فرصت را فراهم می‌کند که بخشی از نیاز طرح‌های فضای سبز از ظرفیت‌های محلی تأمین شود. در این الگو، فرایند کار از شناسایی درختان مادری و جمع‌آوری بذر آغاز می‌شود، در محل‌های تولید ادامه پیدا می‌کند و در نهایت، نهال‌های تولیدشده می‌توانند در برنامه‌های توسعه فضای سبز قشم مورد استفاده قرار گیرند.
این رویکرد علاوه بر توجه به ظرفیت‌های محیط زیستی جزیره، زمینه مشارکت بیشتر روستاها و مدیریت شهری را نیز فراهم می‌کند.
تابناک: آیا تجربه سهیلی، کورزین و سوزا می‌تواند در دیگر مناطق جزیره نیز اجرا شود؟
داخته: یکی از اهداف این برنامه، ایجاد یک زنجیره تولید نهال در داخل جزیره و فراهم کردن زمینه توسعه تدریجی آن است. تجربه سهیلی، کورزین و سوزا می‌تواند مبنایی برای ارزیابی ظرفیت‌ها، شناسایی نیازها و بررسی امکان اجرای این الگو در دیگر نقاط قشم باشد.
طبیعتاً توسعه طرح به شرایط هر منطقه، ظرفیت مشارکت جوامع محلی و امکانات موردنیاز بستگی دارد؛ اما رویکرد اصلی ما استفاده از ظرفیت‌های بومی، تقویت همکاری میان دستگاه‌های مرتبط و انتخاب گونه‌های سازگار با محیط طبیعی جزیره است.
تابناک: در جمع‌بندی، مهمترین دستاورد مورد انتظار از این طرح چیست؟
داخته: مهمترین هدف، حرکت به سمت تولید نهال در داخل جزیره با مشارکت مستقیم مردم و مدیریت محلی است. ایجاد ظرفیت ۱۲ هزار نهال در سهیلی، کورزین و سوزا، گام نخست این مسیر به شمار می‌رود.
امیدواریم با استمرار پایش، مراقبت اصولی از نهال‌ها و گسترش همکاری‌ها، این تجربه بتواند به توسعه فضای سبز متناسب با اقلیم قشم، حفظ گونه‌های سازگار با محیط طبیعی و افزایش نقش جوامع محلی در برنامه‌های محیط زیستی جزیره کمک کند.
» مطالب مرتبط:
- 25 مهر 1405
- |
- بدون دیدگاه
- |
پشتیبانی و فروش
تلفن واحد پشتیبانی و فروش: 7000 15 35 011 داخلی 3
همراه (مدیر فروش) : 2208 666 0911
آدرس
مازندران بابل چهار راه نواب صفوی روبروی اشرفی 16 جنب گل و بلبل
تلفن و فکس: 7000 15 35 011